Ngày 21/4/2026 tại Hà Nội, Bộ Công Thương phối hợp với Cục Năng lượng Đan Mạch và Đại sứ quán Đan Mạch tổ chức tọa đàm kỹ thuật về “Kiểm toán năng lượng trình diễn trong ngành nhiệt điện và ngành xi măng”, trong khuôn khổ Chương trình hợp tác đối tác năng lượng Việt Nam – Đan Mạch giai đoạn 2020 - 2025 (DEPP3).
Phát biểu khai mạc, bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Cục ĐCK) nhấn mạnh vai trò của kiểm toán năng lượng đối với hai ngành công nghiệp trọng điểm: “Kiểm toán năng lượng được xem là một giải pháp kỹ thuật quan trọng, là bước đi đầu tiên để các doanh nghiệp nắm rõ bức tranh tiêu thụ năng lượng của mình, từ đó xác định được những cơ hội và tiềm năng tiết kiệm năng lượng. Đặc biệt đối với ngành nhiệt điện và ngành xi măng… kiểm toán năng lượng càng trở nên cần thiết để tối ưu hóa sử dụng năng lượng trong nhà máy”.
Bà Nguyễn Thị Lâm Giang – Cục trưởng Cục ĐCK phát biểu khai mạc tọa đàm.
Các báo cáo trình diễn được trình bày tại tọa đàm đã làm rõ phương pháp, kỹ thuật thực hành kiểm toán năng lượng theo tiêu chuẩn quốc tế áp dụng cho hai ngành công nghiệp năng lượng lớn nhất trong nền kinh tế.
Bức tranh tiêu thụ năng lượng trong ngành nhiệt điện thông qua kỹ thuật lập bản đồ năng lượng
Trình bày kết quả kiểm toán trong ngành nhiệt điện, ông Dương Chí Công - Công ty Cổ phần Giải pháp công nghệ Việt Nam (VETS), đơn vị tư vấn trong nước - đã chỉ ra bức tranh toàn cảnh về tiêu thụ năng lượng trong một nhà máy nhiệt điện than công suất 600 MW, nhiên liệu than chiếm hơn 99% tổng năng lượng đầu vào của toàn nhà máy. Đây là nguồn năng lượng tiêu thụ lớn nhất cần được kiểm soát chặt chẽ và tìm kiếm các giải pháp để nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong lĩnh vực này.
Ông Dương Chí Công – Đại diện VETS - trình bày kết quả kiểm toán năng lượng trong ngành nhiệt điện.
Thông qua các phân tích chi tiết, các khu vực tiêu thụ và tổn thất năng lượng chính được nhận diện, bao gồm lò hơi, tổn thất nhiệt qua khí thải, chu trình hơi và các hệ thống phụ trợ tiêu thụ điện nội bộ. Đây là những khu vực có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất tổng thể và chi phí vận hành của nhà máy.
Từ các kết quả kiểm toán trong nước, ông Fridolin Müller Holm - Chuyên gia năng lượng của Viegand Maagøe, đơn vị tư vấn quốc tế - đã chia sẻ thêm kinh nghiệm cho thấy xu hướng nâng cao hiệu quả năng lượng trong ngành điện hiện nay đang chuyển sang tối ưu hóa toàn bộ hệ thống phát điện và phân phối thay vì chỉ cải tiến riêng lẻ từng nhà máy. Các giải pháp như tối ưu vận hành, giảm điện tự dùng và tận dụng nhiệt thải được triển khai rộng rãi nhằm nâng cao hiệu suất và giảm tiêu hao nhiên liệu.
Dư địa cải thiện hiệu quả năng lượng trong ngành xi măng
Khác với nhiệt điện, trong ngành xi măng, kết quả kiểm toán cho thấy năng lượng tập trung chủ yếu ở công đoạn sản xuất clinker và các hệ thống nghiền. Dữ liệu từ dự án trình diễn cho thấy suất tiêu hao điện năng cho clinker dao động trong khoảng 49-55 kWh/tấn, trong khi tiêu hao nhiệt nằm trong khoảng 700-900 kcal/tấn tùy theo từng dây chuyền sản xuất.
Một điểm đáng chú ý là sự chênh lệch về suất tiêu hao năng lượng giữa các dây chuyền trong cùng một nhà máy. Điều này cho thấy tiềm năng tiết kiệm không chỉ nằm ở đầu tư công nghệ mà còn ở việc cải thiện vận hành và tối ưu hóa hệ thống hiện có.
Ông Nguyễn Trọng Hậu – Trưởng phòng Giải pháp Kỹ thuật của VETS trình bày kết quả kiểm toán năng lượng trong ngành xi măng.
Các khu vực tiêu thụ năng lượng chính được xác định bao gồm lò nung, tháp trao đổi nhiệt, hệ thống làm nguội clinker và các công đoạn nghiền. Trên cơ sở đó, các giải pháp cải thiện tập trung vào nâng cao hiệu suất thiết bị nhiệt, tối ưu hóa quá trình nghiền và tận dụng nhiệt thải.
Kinh nghiệm từ phía doanh nghiệp cũng được làm rõ qua phần chia sẻ của đại diện Công ty Xi măng Long Sơn - đơn vị tham gia kiểm toán trình diễn. Theo đó, việc tham gia kiểm toán năng lượng đã giúp doanh nghiệp nhận diện rõ các khu vực tiêu thụ năng lượng lớn, từ đó làm cơ sở để ưu tiên các giải pháp cải thiện phù hợp với điều kiện vận hành thực tế.
Từ các kết quả này, kinh nghiệm quốc tế tiếp tục được chia sẻ, nhấn mạnh các giải pháp như nâng cao hiệu suất lò nung và tháp trao đổi nhiệt, cải tiến hệ thống làm nguội clinker, tối ưu hóa nghiền và tận dụng nhiệt thải - những hướng tiếp cận đã được áp dụng trong thực tế.
Các đại biểu tham dự tọa đàm.
Dựa trên các kết quả kiểm toán trong nước và kinh nghiệm quốc tế đã được chia sẻ, nội dung tọa đàm tiếp tục đi sâu vào trao đổi về khả năng áp dụng các giải pháp trong điều kiện thực tế Việt Nam. Điều phối phiên thảo luận, ông Hoàng Văn Tâm – Trưởng phòng Phòng Tổng hợp và Hợp tác quốc tế (Cục ĐCK) cho biết mục tiêu là tiếp thu ý kiến từ các chuyên gia và doanh nghiệp nhằm hoàn thiện các khuyến nghị, bảo đảm phù hợp với thực tiễn, tránh các đề xuất mang tính lý thuyết.
Phiên thảo luận nhằm hoàn thiện kinh nghiệm về kiểm toán năng lượng và làm rõ các giải pháp được khuyến nghị cho Việt Nam.
Các ý kiến tập trung làm rõ một số vấn đề kỹ thuật như khả năng ứng dụng bơm nhiệt trong nhà máy nhiệt điện, tác động của vận hành linh hoạt đến hiệu suất và tuổi thọ thiết bị, xu hướng sử dụng nhiên liệu thay thế trong ngành xi măng cũng như tiềm năng tận dụng nhiệt thải thông qua công nghệ ORC. Bên cạnh đó, các đại biểu cũng trao đổi về thách thức dữ liệu trong xây dựng bản đồ năng lượng và điều kiện áp dụng các giải pháp công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, học máy.
Những ý kiến đóng góp tại tọa đàm được kỳ vọng sẽ hỗ trợ cơ quan quản lý và các đơn vị liên quan tiếp tục hoàn thiện các báo cáo kiểm toán năng lượng trình diễn, đồng thời làm rõ hơn các điều kiện áp dụng giải pháp trong thực tế. Qua đó, góp phần nâng cao tính khả thi của các khuyến nghị và thúc đẩy triển khai các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong các ngành công nghiệp tiêu thụ năng lượng lớn.
CHƯƠNG TRÌNH DEPP3